Trauma Therapie en Somatic Experiencing

'Deep within us resides a profoundly healthy and trustworthy core'  Jon Kabat-Zinn

Dit citaat zegt dat we een kern hebben diep van binnen die gezond is en waar we op kunnen vertrouwen. Ik deel dit besef. Het berust op mijn eigen ervaringen en vormt de leidraad voor mijn werk als trauma therapeute. Traumatiche ervaringen kunnen ons achterlaten met een gevoel van gebroken zijn, en gevoel dat we iets van onszelf zijn verloren. Maar wat er ook met ons gebeurt, er is een deel van ons dat heel is en heel blijft. Iedere keer opnieuw ben ik hier getuige van in mijn praktijk.

Er zijn veel misvattingen over wat trauma is. We zijn geneigd om te denken dat oorlogsveteranen of slachtoffers van verwoestende rampen de enige mensen zijn die een trauma hebben meegemaakt. Trauma heeft meer te maken met onze reactie, de mate waarin we ons machteloos of overweldigd voelen tijdens een gebeurtenis dan de gebeurtenis zelf. Trauma is dan iedere gebeurtenis of serie gebeurtenissen die we als overweldigend ervaren.

Hieronder volgen een paar voorbeelden:

• Aanval waarbij men niet kon ontsnappen zoals fysieke geweld, seksueel misbruik, verkrachting, incest, oorlog.
• Verlies van evenwicht door een val, hoofdverwonding, sport ongeluk, auto ongeluk
• Fysieke verwonding door medische of chirurgische ingrepen, verdovingen, verbrandingen, vergiftiging (voedsel vergiftiging of giftige stoffen/gassen)
• Ongelukken zoals verdrinking, verstikking
• Operaties op jonge leeftijd, hoge koorts, moeilijke geboorte, liefdeloze opvoeding, gepest worden.
• Fysieke en emotionele verwaarlozing in de (vroege) kindertijd
• Verlies door overlijden/echtscheiding, verlies van baan, geld, bezit, beroving.
• Natuurrampen
• Getuige zijn van een trauma

Het effect van trauma

De mate waarin iemand overweldigd raakt door een bepaalde gebeurtenis of serie gebeurtenissen wordt mede bepaald door de aantal malen dat iemand een trauma in het verleden heeft meegemaakt en in het bijzonder het ervaren van trauma op een vroege leeftijd.

Wat zijn posttraumatische stressklachten?

Posttraumatische stressklachten zijn gecompliceerd en veelvuldig. Hieronder volgen een paar voorbeelden. De lijst is niet volledig.

• Angst, paniekaanvallen, hartkloppingen, oppervlakig ademen, overmatige alertheid, prikkelbaarheid, onrust, slapeloosheid, woede aanvallen, onbedwingbare huilbuien.
• Depressie, uitputting, gevoel van hulpeloosheid of onmacht, krachtverlies in de spieren, weinig levenslust.
• Dissociatie, gevoellosshied, afstomping, gevoel van verdoofd zijn, verminderd contact hebben met (delen van) het lichaam, gevoelens van verlamd zijn, gevoelens van niet helemaal in het hier en nu zijn, gevoelens van onthecht zijn.
• Gebrek aan zelf-respect en zelfvertrouwen, moeite met 'nee' zeggen, grenzeloze gedrag, risico's opzoeken, jezelf in gevaar brengen.
• Vermijding van specifieke situaties bijvoorbeeld sociale contacten, naar buiten gaan.
• Voor je omgeving onderreageren, ontkenning, het trauma is niet gebeurd.

Somatic Experiencing en het behandelen van posttraumatische klachten

Somatic Experieincing is een methode voor het behandelen van posttraumatische stress.Het werd ontwikkeld volgens recente ontdekkingen over het effect van trauma op het brein en zenuwstelsel. Somatic Experiencing hanteert een aanpak waarbij er gebruik wordt gemaakt van psychotherapie, lichaamsgerichte therapie en psycho-educatie. De therapie bestaat uit technieken die je helpen om in contact te komen met je lichaam en je gevoel. De behandelswijze richt zich ook op het gedoseerd ontladen van spanning in het lichaam.

Traumatische ervaringen brengen veranderingen teweeg in je zenuwstelsel waardoor je draagkracht minder wordt. Je raakt vaker uit balans en hebt moeite om het balans te hervinden. Trauma verstoort met andere woorden de zelfregulatie. Zelfregulatie is het kunnen ontspannen naar inspannning, het kunnen omgaan met stressvolle situaties en daarna jezelf weer tot rust brengen. Zelfregulatie is ook je vermogen om jezelf op te vangen na moeilijke of inspannende situaties en hulp te vragen als je dat nodig hebt. Het heeft ook te maken met zelfzorg en luisteren naar je behoeftes. Posttraumatische stress kan leiden tot afgezonderd gedrag en vermoeidheid en weinig levenslust. Het kan ook resulteren in een voortdurende staat van activiteit waarbij het haast onmogelijk is om tot rust te komen. Zelfregulatie refereert aan het vermogen van het zenuwstelsel om tot activiteit te komen en adequaat in te spelen op prikkels uit de omgeving en daarna weer tot een rust toestand te komen.

Een deel van de therapie is gericht op het herstellen van het zelf regulerend vermogen, draagkracht en weerbaarheid. Soms neemt dit de vorm aan van lichaamsgerichte therapie waarbij spanning in het systeem wordt ontladen. Aandacht wordt ook besteed aan assertiviteit en het vermogen om grenzen te stellen. Psycho-educatie maakt ook deel uit van de therapie. Mensen met posttraumatische stress hebben veel baat bij kennis over hun symptomen en het effect van trauma op het zenuwstelsel. Hierdoor kunnen ze steeds beter zichzelf los zien van hun klachten en meer waardering krijgen voor de persoon wie ze zijn. Bovendien door te leren waarom ze zich zo voelen en gedragen krijgen ze meer vat op zichzelf en inzicht in wat ze willen en kunnen veranderen.

In sommige gevallen lijden mensen aan posttraumatische stress symptomen maar hebben geen weet van een traumatische ervaring. In Somatic Experiencing wordt er vaak direkt gewerkt met de lichamelijke sensaties. Hierdoor is het niet nodig dat men weet wat de traumatische gebeurtenis was. Tot slot, wanneer iemand een eenmalige traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt, kan veelal volstaan worden met een beperkt aantal sessies. Voor meer informatie over Somatic Experiencing zie http://www.traumahealing.com en http://www.traumahealing.nl.